Zer produktutan inbertitu?

​​​​​​​

Inbertitu baino lehen, inbertsio-produktuen ezaugarriak eta arriskuak ezagutu eta haien funtzionamendua ulertu behar dugu. Sailkapen nagusi hau egin dezakegu: errenta finkoko produktuak, errenta aldakorrekoak eta inbertsio-funtsak. Beste produktu batzuk ere badaude, adibidez, hibridoak, egituratuak eta eratorriak.

Errenta finkoko produktuek adierazten dute produktu horiek jaulkitzen dituen enpresaren zorra. Gehien bat, bonuak eta obligazioak dira, beren aldaera guztiekin, baina Altxorraren Letrak, enpresa ordaindukoak eta beste tresna batzuk ere daude. Produktu edo balore-titulu horiek inbertitzaile bakoitzak utzitako dirua akreditatzen dute. Errenta finkoko titulu baten edukitzailea (produktu hori erosten duen pertsona) produktua jaulki duen enpresa edo erakunde publikoaren hartzekodun bihurtzen da.

Errenta finkoko produktu nagusiak

Errenta finkoko produktu-sorta zabala dago; iraupen (epemugak), arrisku-maila eta errentagarritasunak jasotzeko modu ezberdinak dituzte.

Azaletik, jaulkitzailearen arabera sailkatu daitezke:


Errenta finko publikoa

Jaulkitzailea estatu bat, autonomia-erkidego bat edo erakunde publiko bat denean. Altxorraren Letrak eta Estatuko Bonuak eta Obligazioak izan daitezke. Produktu horien helburua gobernuek duten defizit publikoa eta beste proiektu batzuk, hala nola errepide berri bat, finantzatzea da.

  • Altxorraren Letrak: epe laburrerako produktuak dira: 3, 6, 9 eta 12 hilabete. Letrak Altxorrak jaulkitzen ditu enkante bidez.
  • Bonuak eta Obligazioak: bonuek 3 eta 5 urteko epea eta obligazioek 10, 15, 30 eta 50 urteko epea dute.

Errenta finko pribatua

Jaulkitzailea enpresa pribatu bat denean. Enpresa ordaindukoak, bonuak, obligazio arruntak edo mendekoak edo hipoteka-zedulak edo -bonuak izan daitezke. Enpresek beren buruak edo beste proiektu batzuk finantzatzeko, hala nola lantegi berri baten eraikuntza, erabiltzen dituzte.

  • Enpresa ordaindukoak: epe laburrerako jaulkitako zor-produktuak dira; 3 egunetik 25 hilabetera bitarteko epemugak badaude ere, ohikoenak 1, 3, 6, 12 eta 18 hilabetekoak dira.
  • Bonuak eta Obligazioak: epe ertain-luzerako balioak dira, zor baten zati bat ordezkatzen dutenak, edukitzailearen (erosten duena) alde; erakunde pribatu batek jaulkitzen ditu proiektu bat finantzatzeko.

Errenta finko pribatuko beste mota batzuk daude: bonu egituratuak, hipoteka-zedulak eta -bonuak, titulizazio-bonuak eta abar.


Errenta finkoaren arriskuak

Errenta finkoak ez du errentagarritasuna finkoa dela esan nahi, ezta arriskurik ez dagoela ere. Inbertsio-produktu guztiek bezala, arriskua dute. Hauek dira errenta finkoko produktuen arrisku nagusiak:

  • Merkatuko arriskua: erosi ditugun produktuek haiengatik ordaindu dugun prezioaren azpitik kotizatzeko dagoen aukera da. Kotizatutako errenta finkoaren prezioen gorabeherak interes-tasen bilakaeraren, merkatuko inguruabarren eta baldintza ekonomiko orokorren mendekoak dira, gehien bat. Interes-tasak igotzean, errenta finkoko tituluen prezioa jaisten da, eta interes-tasak jaisten direnean, errenta finkoaren prezioa igotzen da.
  • Likidezia-arriskua: produktua saldu eta merkatuan kontrapartidarik ez egoteko arriskua da, hau da, produktua ezin saltzeko arriskua.
  • Kreditu-arriskua edo jaulkitzailearen porrot-arriskua: inbertitzaileak errenta finkoko produktuarekin bere gain hartutako arriskua da, jaulkitzailearen partetik interesak eta/edo nagusia ez kobratzeko arriskua.

Gehiago jakin nahi duzu errenta finkoari buruz?

CNMVren Finantza Hezkuntzaren Gida


Burtsari buruz ari denean, jendea errenta aldakorraren merkatuari buruz ari da. Eta, errenta aldakorreko produktu edo tituluei buruz aritzean, gehien bat enpresen akzioei buruz ari dira.

Zer dira akzioak?

Akzio bat enpresa baten kapital sozialaren zati bat ordezkatzen duen titulua da. Enpresa baten akzioak erosten dituen inbertitzailea negozioaren zati baten jabe bihurtzen da. Bazkide-jabe horiek akziodunak dira. Enpresek akzio-kopuru zehatz bat jaulkitzen dute.


Nola lortu mozkinak akzioen bidez?

Akzioen errentagarritasuna ez da erosten diren momentuan ezagutzen, eta faktore askoren mendekoa da.

Enpresa baten akzioak erosi dituen inbertitzaile batek errendimenduak lortzeko bi modu ditu:

  • 1. Enpresaren dibidenduak jasoz.
  • 2. Akzioak beste inbertitzaile bati haiengatik ordaindu zuena baino prezio handiagoan salduz (gainbalioa).

Akzio kotizatuak vs Kotizatzen ez duten akzioak

Akzio kotizatuak merkatu sekundario ofizial batean (Balore-burtsa) askatasunez saldu eta eros daitezkeenak dira. Horiek jaulkitzen dituzten enpresek zenbait baldintza bete behar dituzte. Hori oso garrantzitsua da inbertitzaile batentzat. Izan ere, inbertsioa edozein momentutan desegiteko eta, trukean, objektiboki ezarritako salmenta-prezio bat (merkatu-prezioa) jasotzeko aukera ematen dio, bere kabuz akzioentzat erosle bat bilatu behar izan gabe.

Kotizatzen ez duten enpresen akzioek ez dituzte abantaila horiek.


Akzioetan egindako inbertsioen arrisku nagusiak

Errenta aldakorraren arrisku nagusiak bere errendimenduen ziurgabetasunarekin lotuta daude.

  • Akzioen errentagarritasuna ez da ezaguna, eta ezin da aurreikusi.
  • Akzio batek iraganean izandako portaerak ez du etorkizunean izango duena bermatzen.
  • Akzio baten eboluzioa ez da bakarrik enpresaren mendekoa. Kanpoko beste faktore batzuek ere eragina dute, hala nola ekonomiaren egoerak eta beste merkatu batzuen, interes-tasen eta inflazioaren eboluzioak. Ondorioz, gerta daiteke negozioetan emaitza onak dituzten enpresa batzuen baloreak burtsan ez handitzea.
  • Epemugarik (amaiera-data) ez dutenez, inbertsioa desegiteko modu bakarra akzioak saltzea da.

Gehiago jakin nahi duzu errenta aldakorrari buruz?

CNMVren Finantza Hezkuntzaren Gida

Zer da inbertsio-funts bat?

Inbertsio-funts bat inbertsio kolektiboko erakunde (IKE) bat da; emaitza indibidualak zehazten dira inbertitzaile-kolektibo batek lortutako errendimenduen arabera. Egiazki, inbertsio-funts bat ondare bat da, inbertitzaile-kopuru aldakor batek egindako ekarpenek osatutakoa.

Ondare hori inbertsioko finantza-produktuetan (errenta finkokoak, errenta aldakorrekoak, deribatuak edo horien edozein konbinazio) inbertitzen da. Funts baten inbertsio-unitateari partaidetza deritzo, eta inbertitzaileak partaideak dira. Inbertsio-funts batean inbertitu nahi baduzu, partaidetzak erosi behar dituzu (harpidetza esaten zaio). Inbertsioari uko egin nahi badiozu, zure partaidetzak saldu behar dituzu (hori diru-itzultzea da).

Sozietate batek (sozietate kudeatzailea) administrazio- eta kontabilitate-lan guztiak egiten ditu, eta, horrez gain, zer finantza-aktibotan inbertitu erabakitzen du.

Beste sozietate batek (gordailuzaina) ondarea osatzen duten baloreak eta eskudirua zaintzen ditu.

Inbertsio-funtsek abantaila ugari dituzte inbertitzaile partikularrarentzat:

  • Sarbidea edozein merkatura: Inbertsioa kolektiboa denez, funts batek aukera ematen dio kasu askotan bere eskura ez dauden merkatu eta tresnetara heltzeko.
  • Kudeaketa profesionala: funtsaren kudeatzaileak profesional bat jartzen du, bere denbora guztia merkatuen portaera aztertu, enpresak ikertu eta inbertsio-erabakiak hartzera zuzentzen duena. Bere xedea inbertitzaileen ekarpenei errentagarritasun handiena bilatzea da, betiere funtsaren inbertsio-helburua eta -politika ardatz izanda.
  • Kostu txikiagoa: inbertsio kolektiboak eskala-ekonomiak aprobetxatzen ditu; beraz, merkatuan egindako operazio bakoitzaren kostuak txikiagoak dira.
  • Inbertsioen dibertsifikazioa: inbertitzean dibertsifikatzea gomendagarria da, hau da, "arrautza guztiak saski berean ez jartzea". Bada, inbertsio-funtsek dibertsifikatu behar dute beti, beren inbertsio-politika (hots, inbertsio-estrategia) edozein dela ere. Halaber, merkatua eta inbertitutako bolumena ezagutzen dutenez, dibertsifikatzeko gaitasun handiagoa dute.

Inbertsio-funtsaren errentagarritasuna

Partaidetza bakoitzaren prezioa edo merkatu-balioa ondarea osatzen duten baloreen (akzioak, bonuak, etab.) eboluzioaren arabera aldatzen da, eta egunero kalkulatzen da guztizko ondarea momentu horretan dagoen partaidetza-kopuruarekin zatituz. Hori “likidazio-balioa” deitutakoa da. Funts ororen likidazio-balioa sozietate kudeatzailearen web-orrian edo balore-burtsen buletinetan kontsultatu daiteke. Horrez gain, prentsan eta informazio ekonomikoko beste komunikabide batzuetan eskuratu daiteke. Inbertsio-funts baten errentagarritasuna hurrengoa da: erosketa-dataren (harpidetza) eta salmenta-dataren (diru-itzultzea) artean likidazio-balioak izandako aldakuntza-ehunekoa; positiboa edo negatiboa izan daiteke

Errentagarritasuna = (azken likidazio-balioa – hasierako likidazio-balioa) / Hasierako likidazio-balioa X 100

Funtsaren ondarea bi arrazoi hauengatik handitu edo murriztu daiteke:

  • 1. Partaidetzen sarrera edo irteera, hau da harpidetzak eta diru-itzulerak, partaidetza-kopurua handitu edo murrizten duena.
  • 2. Ondarea osatzen duten baloreen merkatu-prezioa. Bigarren arrazoi hori da funtsak eta, beraz, partaide bakoitzak izango duen errentagarritasuna zehazten duena.

Funtsen komisioak

Kudeaketa profesionaleko zerbitzuen truke, inbertsio-funtsen partaideek (inbertitzaileek) kudeaketa- eta gordailu-komisioak ordaintzen dituzte; funtsari kargatzen zaizkio zuzenean, likidazio-balioari kenduz. Horrela, lortutako errentagarritasuna murrizten da.

Gainera, komisioak egon daitezke partaidetzen harpidetza edo diru-itzulketengatik; horrek ere errentagarritasuna murrizten du.

Komisioak funtsen arabera aldatzen dira, legeak ezarritako gehieneko mugen barruan. Errentagarritasuna asko azpimarratzen dutenez, horiek ezagutzea oso garrantzitsua da funts baten edo beste baten alde egin aurretik. Komisio eta gastu guztiak kontsultatu daitezke liburuxka ofizialean edo inbertitzailearentzako oinarrizko datuak jasotzen dituen dokumentuan.


Funts-motak

Lehen sailkapen bat eginez gero, honako hauek aurki ditzakegu:

  • Higigarrietako inbertsio-funtsa. Finantza-aktiboetan inbertitzen duten inbertsio kolektiboko erakundeak dira.
  • Higiezinetako inbertsio-funtsa. Gehien bat ondasun higiezinetan inbertitzen duten inbertsio kolektiboko erakundeak dira, ondoren higiezin horiek alokatzeko. Oro har, funts horiek ez dira hain likidoak, finantza izaera dutenekin alderatuz gero.

Halaber, higigarrietako inbertsio-funtsak honako mota hauetakoak izan daitezke:

  • arruntak, gehien bat errenta finkoan inbertitzen dutenak, errenta aldakorrak eta/edo deribatuak,
  • funtsenak, gehien bat inbertsio-funtsetan inbertitzen dutenak,
  • mendekoak, inbertsio-funts bakar batean inbertitzen dutenak,
  • eta indizea, zeinaren inbertsio-politika indize
  • kotizatu jakin bati (ETF) erantzuten saiatzen baita; horien berezitasuna balore-burtsetan negoziatzen direla da, eta akzioak adibide argia dira.

Funtsen sailkapenari buruz gehiago jakin nahi baduzu:

CNMVren Finantza Hezkuntzaren Gida

azkarrak Arrisku nagusiak funtsetan inbertitzean Funtsek

gainerako inbertsioek bezala, arriskua/errentagarritasuna binomioari jarraitzen diote. Errentagarritasuna lortzeko aukerak zenbat eta handiagoak, arriskua are eta handiagoa da. Funts baten arrisku-maila ondarea inbertitzen den finantza-aktiboen, inbertitzeko bokazioaren edo inbertsio-politikaren araberakoa izango da. Ezaugarri horiek guztiak informazio-liburuxkan edo inbertitzailearentzako oinarrizko datuak jasotzen dituen dokumentuan daude; informazio ofiziala da, inbertitzaile orok eskatu behar duena. Funtsaren ondarea osatzen duten inbertsioak dibertsifikatuz gero, arriskua hobeto kontrolatu daiteke, baina arriskua ez da inoiz erabat desagertuko. Inbertitzaile bakoitzak ezagutu behar du bere gain hartu nahi duen arriskua. Hau da, gure profil inbertitzailea aztertu behar dugu.

Nola aukeratu inbertsio-funts bat?

Funts bat aukeratu baino lehen, gure profil inbertitzailea ondo ezagutu behar dugu. Hau da, inbertitzean lortu nahi dituzun helburuak, gure egoera ekonomikoa, gure helburuak betetzeko dugun denbora-muga eta har dezakegun edo hartu nahi dugun arrisku-maila. Ehunka inbertsio-funts daude, helburu eta arrisku-maila oso desberdinak dituztenak. Lehendabizi, arretaz irakurri behar da informazio ofiziala – inbertitzailearentzako oinarrizko datuak jasotzen dituen dokumentua. Bere izenak berak dio.

  • Dokumentu labur horretan hau ikusi behar da: inbertsio-politika edo -bokazioa, funtsaren ondarea zein produktu-motatan inbertituko den zehazten duena, eta, beraz, partaideek beren gain hartzen duten arrisku-maila.
  • Arrisku-profila eta ordainsaria: Funtsaren arriskuari buruzko datu bat eskaintzen du, 1etik 7ra doan eskala baten bidez. Eskala hori errendimendu txikiagoa/arrisku txikiagoa (1) izatetik errendimendu handiagoa/arrisku handiagoa izatera (7) bitartekoa da. Garrantzitsua da kontuan hartzea, (1) kategoriak ez duela esan nahi inbertsioak arriskurik ez duela.
  • Gastuak eta komisioak: askotariko komisioek errentagarritasuna murrizten dute, eta funts batetik bestera asko alda daitezke. Errentagarritasun historikoa: Funtsak iraganean izandako errentagarritasuna kontuan hartu beharreko beste faktore bat da, baina gogora ezazu iraganeko errentagarritasunek ez dituztela etorkizunekoak bermatzen. Aldagai asko aldatu daitezke, hala nola ekonomiaren egoera orokorra.
  • Informazio praktiko

     

    gehiago Gehiago jakin nahi duzu inbertsio-funtsei buruz?

    CNMVren Finantza Hezkuntzaren Gida





Beste inbertsio-produktu batzuk daude, beren ezaugarri eta arriskuengatik, hain ospetsuak eta inbertitzaile-mota guztientzat egokiak ez direnak.

Produktu hibridoak: beren izaeragatik produktu horiek ez dira errenta finkokoak, ezta errenta aldakorrekoak ere. Hori dela eta, hibridoak dira, errenta finkoko eta errenta aldakorreko ezaugarriak dituztelako. Produktu hibridoak, besteak beste, mendeko baloreak eta bonu eta obligazio bihurgarriak dira.

Deribatuak: Produktu deribatuak finantza-tresna batzuk dira; beren balioa beste aktibo baten (azpiko aktiboa) prezioen eboluziotik deribatzen da.

Azpiko aktiboa askotarikoa izan daiteke: akzio bat, akzio-saski bat, errenta finkoko balore bat, lehengaiak, interes-tasak...

Funtsean, deribatu bat epekako kontratazio bat da, non xehetasun guztiak akordioaren unean ezartzen baitira; truke eraginkorra, berriz, etorkizunean gertatzen da.

Palanka-efektuaren mendeko produktuak dira. Izan ere, lortzen den azpiko aktiboarekin alderatuz gero, behar den hasierako inbertsioa txikiagoa da; beraz, emaitzak biderkatu egin daitezke, bai alde positiboan bai negatiboan, ordaindutako diruarekin alderatuta. Beraz, arrisku-maila handiko produktuak dira.

Egituratuak: Finantza-produktu bat edo gehiago egitura bakar batean elkartzea da. Ohikoena errenta finkoko produktu bat eta deribatu bat edo gehiago elkartzea da. Produktu horiek konplexuak dira eta arrisku handia dute.

¡No te pierdas nada!

Mantente al día de todas las novedades de Finanzas para Todos suscribiéndote a nuestra newsletter. Todas las novedades sobre finanzas, en tu correo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Aliquam dapibus aliquam ipsum, quis posuere ligula eleifend vel. Morbi rhoncus, dolor vitae blandit volutpat, tortor neque tincidunt eros, id hendrerit orci sem vel nisl. Nunc lacinia neque non erat volutpat condimentum. Vestibulum in egestas turpis. Donec consequat odio quis fermentum convallis. Vivamus dui lorem, posuere vel leo in, tempor tempus tortor. Fusce rutrum dapibus gravida. Phasellus tempus, velit sit amet porta faucibus, nulla elit tempor lorem, at commodo ligula purus eget dui.